بررسی اسید ـ بازخون بند ناف

در . ارسال در طب نوزادان

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

ازخون تهیه شده از ناف میتوان برای بررسی اسید ـ باز و متابولیک نوزاد استفاده نمود .

بعداززایمان و با جدا کردن یک قطعه 10 تا 20 سانتی متری از بند ناف ،بکمک دو کلامپ ،می توان خون راتهیه کرد . بندناف بایدسریعا کلامپ شود ، زیرا 20تا30 ثانیه تاخیردرکلامپ می تواند pH و Pco2 خون راتغییردهد. البته این مقادیردرشرایط دمای اتاق برای 60 دقیقه ، تغییرنخواهندکرد.

فیزیولوژی اسید ـ باز جنین : اسید کربنیک و اسید ارگانیک درجنین تولید می شود . اسید کربنیک (H2CO3) حاصل متابولیستم اکسیداتیو CO2 می باشد .معمولاً CO2به سرعت و از طریق گردش خون جفتی حذف شده، ازاینرو تولید اسید کربنیک محدود می شود .باانباشته شدن H2CO3 ، درصورت عدم افزایش دراسیدهای ارگانیک، اسیدمی تنفسی ایجادمی شود .اسیدهای ارگانیک عمدتا شامل لاکتیک وبتا- هیدروکسی بوتیریک اسید بوده وافزایش آن ها ناشی ازاختلال درخونرسانی جفتی می باشد.افزایش این اسیدها، بدون افزایش بیکربنات ، منجربه اسیدمی متابولیک می شود.درنتیجه مقداربیکربنات ، بعلت عمل بافری، کاهش می یابد. افزایش H2CO3همراه با افزایش اسید آلی ،که به صورت کاهش H2CO3دیده می شود، سبب اسیدمی مختلط تنفسی ـ متابولیک می شود . اسیدمی تنفسی ومتابولیک درجنین ، برخلاف بالغین ، یک فرایندپیوسته ومتصل به هم است .جفت درجنین به عنوان ریه و هم تاحدی به عنوان کلیه عمل می کند . کاهش خونرسانی رحمی ـ جفتی ، علت اصلی اسیدمی درجنین است . این امر سبب احتباس CO2 (اسیدمی تنفسی) و چنانچه شدت ومدت آن طولانی شود ، سبب ایجاد اسیدمی متابولیک یا مختلط خواهدشد . pH واقعی خون جنین به نسبت اسیدها ی ارگانیک و کربنیک و نیز مقدار بیکربنات ( بافر اصلی خون ) بستگی دارد . ازنظربالینی ، HCO3 معرف جزء متابولیک ( برحسب mEq/L ) و غلظت H2CO3 بیانگر جزء تنفسی (به صورت Pco2 برحسب mm Hg) می باشد. بنابراین : ph

میزان تغییر باز ، معیار خطی تری برای سنجش میزان تجمع اسید متابولیک می باشد . این میزان تغییر در باز ( معروف به delta base )، قابل محاسبه بوده و به عنوان معیاری برای اندازه گیری تغییر ظرفیت بیکربنات (H2CO3) به منظوربافر کردن استفاده می شود. کمبود باز زمانی اتفاق می افتد که غلظت H2CO3کاهش یافته و به پایین تر از طبیعی برسد ، و مازاد باز زمانی است که مقادیر H2CO3بیشتر از حد طبیعی باشد .

اهمیت بالینی اسیدمی : pH و اکسیژناسیون جنین ، معمولاً در طی زایمان طبیعی کاهش می یابند .دیده شده که حد پایین pH طبیعی در نوزادان ، از 04/7 تا 10/7 متغیر است . لذا برای تعریف اسیدمی نوزادان ، باید این مقادیر را مدنظر داشت . اکثر جنین ها بدون آنکه دچارآسیب نرولوژیک شوند می توانند اسیدمی تا 00/7 رانیزتحمل کنند . نکته مهم دیگرازنظرپیش آگهی ، سمت تغییر pH از بدو تولد تا اولین لحظات نوزادی می باشد . دیده اند هرگاه pH شریان نافی کمتر از 2/7 بوده وطی 2 ساعت پس از تولد ، به حد طبیعی برگشت نماید ، خطر تشنج در 24 ساعت اول پنج برابرکمترخواهدشد . اسیدمی متابولیک زمانی اتفاق می دهد که جنین بعلت تداوم محرومیت ازاکسیژن مجبوربه متابولیسم بی هوازی گردد.طبق تعریف اسیدوز جنینی را به کمبود باز بیش از 12 mmol/L و اسیدوز شدید را کمبود باز بیش از 16 mmol/L گفته اند . بامطالعه بیش از150هزارنوزاد، اسیدمی متابولیک رابه pH کمتراز7 توام با PCO2 کمتراز 76.3 mm Hg(مقادیربیشتربیانگرجزء تنفسی است ) ، HCO3 کمتراز 17.7 mmol/Lوکمبودبازدست کم 10.3 mEq/L گفته اند. ولی ازنظراحتمال فلج مغزی ، AAP و آکادمی زنان آمریکا ، اسیدوز متابولیک رابه pH شریان نافی کمتر از 7 وکمبود باز حداقل 12 mmol/L اطلاق داد ه ا ند .

خطر مرگ دراسیدمی متابولیک وآپگار3 یاکمتر دردقیقه 5، بیش از 3200 برابرنوزادانی بوده است که آپگارآن ها دردقیقه پنج ، معادل 7 یابیشتربوده است.اسیدمی تنفسی معمولاً ناشی از اختلالی حاد در تبادل گازهای جفتی و متعاقباً ، احتباس CO2 می باشد ، وشایعترین علت آن فشرده شدن گذرای بند ناف است . اسیدمی تنفسی معمولا سبب آسیب جنین نمی شود . برای محاسبه pH ، می توان جزء تنفسی رامحاسبه کرد. ازاینروکافی است بالاترین مقدار طبیعی Pco2 نوزادی ( 49 mm Hg) را از مقدار عددی Pco2خون بندناف کم نمود . هر 10 میلی متر جیوه Pco2مازاد ، pH را 08/0 واحد کاهش می دهد . بنابراین ، در اسیدمی مختلط تنفسی ـ متابولیک می توان جزء تنفسی رامحاسبه کرد.

توصیه هایی برای سنجش گاز خون بند ناف : طبق توصیه آکادمی زنان آمریکا ، آنالیز pH و گازهای خون بند ناف ، بجزشرایط زیر،درسایرمواردفاقدارزش است:

  1. سزارین بخاطرجنین درمعرض خطر
  2. پایین بودن امتیاز آپگار دقیقه پنج
  3. محدودیت شدید رشد
  4. غیر طبیعی بودن ضربان قلب جنین
  5. بیماری تیروئید در مادر
  6. تب حین زایمان
  7. بارداری چند قلو

گرچه بررسی وضعیت اسید ـ باز در خون ناف ، معیار مناسبی برای پیش بینی وضعیت نرولوژیک کوتاه یا بلند مدت نیست ، ولی بخوبی می تواند وضعیت متابولیک جنین را طی تولد نشان دهد .

درباره ی ایران مدلاین

IranMedline

باسلام مدیریت سایت ایران مدلاین با هدف دستیابی آسانتراطلاعات طبی/بهداشتی برای همگان ، بویژه پزشکان و پیراپزشکان ، اقدام به انتشاراین سایت نمود. سایت کنونی که بدنبال تغییرات کلی واساسی برمبنای توصیه ها و پیشنهادات شما عزیزان دستخوش دگرگونی وسیعی شد، حاصل ساعتها تلاش گروه طراحی ، نویسندگان، هنرمندان وپزشکان همکارسایت رابه شما جویندگان علم ودانش ارائه می دهد. معهذا بازهم درانتظار نظرات همه شما هستیم.هدف اصلی سایت، ارائه اطلاعا ت جامع علوم پزشکی و بهداشت و تمام شاخه های وابسته به آن می باشد.لذا استدعا داریم هرگونه کمبودی دراین زمینه رابه ما یادآوری نمائید.

متاسفانه سایت کاملی که تمامی اطلاعات موردنیازشما رادرزمینه علوم پزشکی و حرف وابسته فراهم نماید به زبان فارسی موجودیت نیافته بود، وجهت دستیابی به موضوعات مورد نظرلازم بود تمامی سایتهای فارسی /غیرفارسی راجستجو کنید تا شاید برحسب تصادف به اطلاعات موردنظرتان دسترسی بیابید.