بیماری سلیاک

نوشته شده توسط drsistana در . ارسال در بیماری کودکان

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

بیماری سلیاک، نوعی بیماری گوارشی است که به پرزهای روده کوچک آسیب می‌رساند و سبب اختلال در جذب مواد مغذی می‌شود. افرادی که به بیماری سلیاک مبتلا هستند پروتئینی به نام گلوتن را که در گندم، جو، چاودار و احتمالاً جودو سر وجود دارد، نمی‌توانند تحمل کنند.

زمانی که بیماران مبتلا به سلیاک غذاهای حاوی گلوتن مصرف می‌کنند، سیستم ایمنی بدن آن‌ها پاسخی را به صورت تخریب روده کوچک صادر می‌کند. این تخریب به خصوص در پرزهای روده که مواد مغذی داخل آنها جذب می‌شوند، ایجاد می‌شود. به دنبال آسیب پرزهای روده‌ای فرد بدون توجه به مقدار غذایی که می‌خورد، مبتلا به سوء تغذیه می‌شود. به دلیل این که سیستم ایمنی خود فرد سبب تخریب و آسیب پرزهای روده کوچک می‌شود، این بیماری، به عنوان یک بیماری خود ایمنی نامیده می‌شودو از طرف دیگر به علت این که مواد مغذی جذب نمی‌شوند، می‌تواند به عنوان یک بیماری سوء جذبی مورد نظر قرار گیردceliac disease symptoms.

در رژیم غذائی عدم تحمل گلوتن سعی شده است که گلیادین از رژیم غذائی حذف تا منجر به بهبود سریع بیمار شود و در هفته های اول شروع بیماری مکمل های غذائی ویتامین و املاح و پروتئین اضافی جهت دفع کمبودها و بازسازی ذخایر بدن داده می شود.مکمل هائی که باید تجویزشود:آهن،  فولیک اسید، B12 و ویتامین A,E,K,D

مواد غذائی دارای گلیادین شامل گندم – جو چاودار- جودوسر که از برنامه غذائی حذف شده و سیب زمینی، ذرت، برنج و لوبیای سویا تقریبا جایگزین آنها شده است.

احتمال دارد بیماران عدم تحمل به لاکتوز ، بطورموقت یا دائم ،هم  داشته باشند که بایستی تحت رژیم غذائی ویژه عدم تحمل لاکتوز قرار گیرد.

همچنین اکثر بیماران قادر به تحمل برخی از مواد غذائی مثل بستنی و کیک و سوپ های خامه دار و بیسکویت و انواع نان های پخته شده با مواد غیرمجاز و نشاسته گندم و ماکارونی نیستند که در رژیم داده شده رعایت گردیده است.

برنامه غذایی دربیماری سلیاک

صبحانه

ناهار

شام

عدسی        1 لیوان

برنج      8 قاشق غذاخوری

خورشت قیمه     4 قاشق غذاخوری

خوراک مرغ         90  گرم

سالاد کاهو با روغن زیتون120 گرم

تخم مرغ           1 عدد

چای          1 لیوان

گوشت کبابی بدون چربی  120  گرم

سیب زمینی            1 عدد

ماست کم چربی      120 گرم

خوراک سبزیجات آزاد: کدو، هویج پخته

سیب زمینی         1 عدد

پنیر         20  گرم

جوجه کباب           120 گرم

سیب زمینی                 1 عدد

سالاد یا سبزی خوردن     60 گرم

سالاد          آزاد

سیب زمینی         1 عدد

کره            1 قاشق مرباخوری

مربا             1 قاشق مرباخوری

چای      1 لیوان

برنج         8 قاشق غذاخوری

خورشت         4 قاشق غذاخوری

ماست کم چربی     120 گرم

جوجه کباب     120 گرم

سیب زمینی     1 عدد

عدسی                              1 لیوان

سینه مرغ    120  گرم

برنج       8 قاشق غذاخوری

سالاد      120 گرم

میوه        3-4  واحد

ذرت کنسرو شده     1 لیوان

شیر کم چربی    120 گرم

جوجه کباب        120 گرم

برنج            8 قاشق غذاخوری

سالاد       120 گرم

خوراک مرغ آب پز    90 گرم

سبزیجات آب پز      120 گرم

میوه         2- 3 واحد

برنج          8 قاشق غذاخوری

خورشت        4 قاشق غذاخوری

آزاد در حد رژیم

داروهای آسپرین، استامینوفن، سایمتیکون و سایمتیدین .... از داروهایی است که ممکن است گلیادین به عنوان ناخالصی در آن وجود داشته باشد. در صورت یبوست از انواع ملین ها که فاقد گلیادین است استفاده شود. مثل پسیلیوم و بیزاکودیل و در صورت نیاز به استفاده از کورتیکواستروئید باید به عوارض آنها نظیر افزایش وزن و کاتابولیسم پروتئین توجه نمود.

چند نکتـه:

الف: در صورت آسیب دایمی به روده باریک بیمار باید تا آخر عمر از رژیم فاقد گلیادین پیروی کند.

ب: در صورت لزوم برای قوام دادن به مواد غذائی مانند سس ها از 5/1 قاشق مرباخوری آرد ذرت، آرد سیب زمینی، آرد برنج یا ژلاتین استفاده شود.

راهنمای مواد غذایی مجاز و غیرمجاز در بیماری سلیاک(عدم تحمل گلوتن)

گروه غذایی مقدار توصیه شده در روز

مواد غذایی مجاز

مواد غذایی غیرمجاز

گوشت قرمز، ماهی ، مرغ    2 واحد(یا بیشتر)

انواع گوشت قرمز، مرغ، ماهی، کنسرو تن، ماهی

محصولات گوشتی که حاوی گندم، چاودار، جو دو سر هستند مانند انواع سوسیس و کالباس، کباب کوبیده، کتلت، شنیسل گوشت و مرغ، ماکارونی، رشته فرنگی

تخم مرغ

انواع تخم مرغ

مواد حاوی تخم مرغ که با سسهای حاوی گلوتن مخلوط شده اند(مانند سس سفید تهیه شده با آرد گندم)

شیر 2 واحد یا بیشتر

شیر خشک، شیر تازه پاستوریزه، خامه، سرشیر، ماست

------------

انواع پنیر که میتوان با شیر و گوشت جایگزین نمود

انواع پنیرهای رسیده، چدار،سوسیس، پنیر، خامه، پارمزان، پنیر عمل آمده پاستوریزه

انواع محصولات پنیر که حاوی عصاره جو دو سر یا جو هستند

غلات 1 واحد یا بیشتر از غلات غنی شده

حلیم تهیه شده با برنج

سایر غلات(حاوی انواع گندم، جو جو دو سر و چاودار) سبوس، جوانه گندم، بلغور

نان ها 3 واحد یا بیشتر

نانهای مخصوص تهیه شده با آردهای مجاز

انواع نانهای تهیه شده با آرد گندم، جو، جو دوسر و چاودار نانهای معمولی، خشک، بیسکویت، باگت، نان سفید و سیاه

سیب زمینی و برخی منابع نشاسته ای دیگر 1 واحد یا بیشتر

سیب زمینی سفید، برنج

ماکارونی

آرد و قوام دهنده ها

نشاسته ذرت

نشاسته گندم و سایر آردهای حاوی گندم،، جو، جو دو سر، چاودار

قوام دهنده های مناسب برای پخت با شیر و  تخم مرغ

ویفرهای برنجی، ذرت بو داده، برخی انواع چیپس(به محتویات آنها باید توجه کرد)

---------------

چربی ها

کره، مارگارین، بادام زمینی، روغن های هیدروژنه گیاهی، روغن مایع گیاهی، کره، مایونز و برخی سس های سالاد آماده(به محتویات آنها باید توجه کرد)

برخی سس های آماده

قندهای ساده

ژله ، مربا، عسل، شکر سفید و تصفیه نشده، قهوه، ملاس، شکلات، کاکائو خالص، پودر نارگیل

برخی آب نبات های تجارتی و یا داخلی

سوپ ها

انواع سوپ های  حاوی محصولات مجاز

بیشتر سوپ های کنسرو شده ،عصاره گوشت آماده

میوه 2 واحد یا بیشتر

انواع تازه، کمپوت شده، یخ زده یا خشک، انواع آبمیوه

میوه هایی که با مواد غذائی غیرمجاز مخلوط شده است.

سبزی ها 2 واحد یا بیشتر

انواع تازه، کنسرو شده یا یخ زده، نخود، لوبیا، عدس

سبزیهای کنسرو شده باسس حاوی مواد غذایی غیرمجاز برخی کنسروهای لوبیا

دسر ها

انواع کیک و کلوچه های تهیه شده با محصولات مجاز نشاسته، ذرت، فرنی تهیه شده با آرد برنج، ژله، بستنی، قهوه و وانیل(به محتویات آنهاباید توجه کرد)

انواع کیک و کلوچه یا ویفرهای تهیه شده از گندم، جو، جو دو سر و چاودار، انواع بستنی قیفی و پودینگ

نوشیدنی ها

قهره، چای ، نوشیدنی های گازدار غیر الکلی، کاکائو خالص،

ماء الشعیر،عرق گندم، شیر مالت جوشانده های گیاهی حاوی جو و سایر محصولات غیرمجاز

انواع میان وعده ها

ویفرهای برنجی، ذرت بو داده ، برخی چیپس ها ، پف فیل

محصولاتی که حاوی گندم، جو، جو دو سر و چاودار هستند

سایر موارد

نمک، فلفل، رنگ های خوراکی مجاز، گل میخک، زنجفیل، دارچین، رب گوجه فرنگی، بیکینگ پودر، منوسدیم کلوتامات گرفته شده از منابع غیرگلیادین، سرکه سیب یابرنج، زیتون، خیارشور

سرکه سفید، برخی از انواع پودر کاری، نسکافه، شیرشکلات، ترکیبات ادویه جات خشک، عصاره گوشت، سس گوجه فرنگی، خردل، سس سویا، آدامس، آجیل بو داده، کشک، ماست  میوه ای، سوهان، حلوا، ترحلوا، رژ لب، پودرهای صورت و بدن، ژلها، گل  ختمی و چسب پاکت نامه، بعضی از خمیر دندانها همیشه به فرمول و محتویات مواد قید شده در برچسب محصولات توجه شود.

درباره ی ایران مدلاین

IranMedline

باسلام مدیریت سایت ایران مدلاین با هدف دستیابی آسانتراطلاعات طبی/بهداشتی برای همگان ، بویژه پزشکان و پیراپزشکان ، اقدام به انتشاراین سایت نمود. سایت کنونی که بدنبال تغییرات کلی واساسی برمبنای توصیه ها و پیشنهادات شما عزیزان دستخوش دگرگونی وسیعی شد، حاصل ساعتها تلاش گروه طراحی ، نویسندگان، هنرمندان وپزشکان همکارسایت رابه شما جویندگان علم ودانش ارائه می دهد. معهذا بازهم درانتظار نظرات همه شما هستیم.هدف اصلی سایت، ارائه اطلاعا ت جامع علوم پزشکی و بهداشت و تمام شاخه های وابسته به آن می باشد.لذا استدعا داریم هرگونه کمبودی دراین زمینه رابه ما یادآوری نمائید.

متاسفانه سایت کاملی که تمامی اطلاعات موردنیازشما رادرزمینه علوم پزشکی و حرف وابسته فراهم نماید به زبان فارسی موجودیت نیافته بود، وجهت دستیابی به موضوعات مورد نظرلازم بود تمامی سایتهای فارسی /غیرفارسی راجستجو کنید تا شاید برحسب تصادف به اطلاعات موردنظرتان دسترسی بیابید.