رشد و تکامل کودکان

در . ارسال در بیماری کودکان

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

رشد و تکامل مجموعه تغییرات کمی و کیفی است که باگذشت زمان نوزاد را به یک فرد بالغ تبدیل می کند و به عنوان مهمترین معیار تندرستی در کودکان شناخته شده است.

رشد به تغییرات فیزیکی در اندازه های بدن گفته شده، و تکامل شامل تغییرات درکیفیت اعمال کودک می باشد که هرچند مستقیما قابل اندازه گیری نیست ولی روشهایی برای ارزیابی آن وجوددارد. از آنجایی که این دو عامل از مهمترین نگرانی های والدین هستند، دراین مطلب به این موضوع رسیدگی می کنیم. baby smile

رشد و تکامل حتی در کودکان سالم و طبیعی ،تفاوت های زیادی بایکدیگردارد و شاید بتوان گفت هر کودکی برای خود رشد و تکامل ویژه ای دارد که این اختلاف صرفنظر از عوامل غیرطبیعی ،بستگی به ژنتیک و نژاد و محیط کودک دارد. بنابراین کلیاتی که دراین مقاله گفته می شود، ممکن است شامل همه کودکان نشود.

از رایج ترین روش هایی که اکثرا با آن آشنایی داریم و برای سنجش تکامل و مخصوصا رشد اعمال می شود روش "صدک" یا "درصد" یا "پرسنتایل" می باشد. در این روش معیار بر ۱۰۰ قرار دارد بدین معنی که فرض می شود اگر جمع کل تعداد افراد نمودار ۱۰۰ نفر باشد شخص مورد نظر با کدامیک از افراد شباهت دارد و یا روی کدام منحنی است و درنتیجه چه تعدادی از افراد در رده پایین تر و چه تعداد در رده بالاتر قرار دارند. مثلا اگر نمودار وزن را در نظر بگیریم و کودک مورد نظر روی منحنی ۲۵ پرسنتایل باشد نتیجه می گیریم که از هر ۱۰۰ کودک ۲۴ نفر وزن کمتر و ۷۵ نفر دارای وزن بیشتر از کودک مورد نظر دارند. کودک با رشد نرمال کودکی است که پرسنتایل خود را در طول دوره رشد حفظ کند،وافت یا افزایش ناگهانی درمعیارخودنشان ندهد.

رشد

مهم ترین معیارهای بررسی رشد ، شامل وزن، قد و اندازه دور سر هستند.

۱- وزن:

وزن نوزاد طبیعی بطور متوسط 3.5 کیلوگرم و حدود آن در منحنی های ۵ تا ۹۵ درصد تقریبا 2.5 تا ۴ کیلوگرم می باشد. وزن پسر هنگام تولد مختصری بیشتر از دختر و فرزند اول معمولا کمتر از فرزندان بعدی می باشد. در دوهفته اول پس از تولد ، اندکی ازوزن نوزاد کاسته می شود که بعلت دفع مایعات مازاد بدن است و سپس شروع به افزایش وزن میکند بطوریکه درمیانه ماه اول تولد تقریبا برابر وزن هنگام تولد می گردد. پس از آن رشد نوزاد سریع می شود بطوریکه در هفته های اول روزانه ۳۰ گرم و در ۵ ماه اول بطور متوسط روزانه ۲۰ گرم افزایش وزن خواهدداشت و در سن حدودا ۴ ماهگی، تمام وزنش تقریبا دو برابر وزن تولد نوزاد خواهدگردید. پس از ماه پنجم تا سال اول بطور متوسط کودک حدود ۱۵ گرم در روز افزایش وزن دارد و در یکسالگی وزن وی تقریبا ۳ برابر وزن هنگام تولد است.پسرها در طی سال های اول مختصری بیش از دخترها افزایش وزن دارند.

سرعت افزایش وزن پس از سال اول تقریبا کاهش می یابد و کودک کم و بیش حالت چاقی ماه های اول عمر خود را از دست میدهد و در طی سال دوم کودک بطور متوسط 2.5 تا ۳ کیلوگرم افزایش وزن داشته و در پایان دو سالگی وزن وی حدودا ۴ برابر وزن تولد می گردد.

در طی سال های سوم تا پنجم سالانه حدود ۲ کیلوگرم به وزن کودک اضافه می شود و بر خلاف سال اول در این سال ها دخترها وزن بیشتری می یابند بطوریکه وزن آن ها در ۷ سالگی اندکی بیشتر از وزن پسرها می شود.

کودک در سال های دبستان سالانه حدود ۳ تا 3.5 کیلوگرم افزایش وزن دارد،بگونه ایکه وزنش در حدود ۸ سالگی حدودا ۷ برابر وزن هنگام تولد می گردد. در طی این سال ها کودک در پاییز بیشتر و در بهار کمتر رشد می کند. پس از سالهای دبستان و شروع دوره بلوغ، رشد وزنی سریع می شود که این دوره در دخترها زودتر و حدود سنین ۱۰ تا ۱۲ سالگی و در پسرها ۱۲ تا ۱۴ سالگی است.

روشی که در بالا گفته شد روش سنجش وزن نسبت به وزن هنگام تولد است که امروزه بسیاری از متخصصین وزن اولیه کودک را معیار سنجش در نظر نمی گیرند. هرچند که خیلی ها معتقدند برای سنجش و بررسی رشد وزنی کودک باید هر دو روش بالا و روشی که درزیر مطرح می شود ، را بررسی نمود.

روش زیرمبتنی بر چند فرمول است که از روابط زیر پیروی می کند.w3 12

[درفرمول فوق ، سن به ماه می باشد]w1 6w6 12

[درفرمول فوق ، سن به سال می باشد]

۲- قد:

قد نوزاددربدو تولد بطور متوسط ۵۰ سانتیمتر و در نمودار صدک ۵ تا ۹۵ تقریبا ۴۶ تا ۵۴ سانتیمتر است. قد پسر کمی بلندتر از دختر است.

رشد قدی در ماههای اول به نسبت زیاد بوده و قد کودک در ۶ ماه اول حدود ۱۵ سانتیمتر و در ۶ ماه دوم سال اول حدود ۱۰ سانتیمتر افزایش می یابد که باز هم در پسرها اندکی بیشتر از دخترهاست. در یک سالگی قد کودک حدود ۷۵ سانتیمتر می باشد. در طی سال دوم افزایش قد حدود ۱۰ تا ۱۲ سانتیمتر و از سال های سوم تا ششم سالیانه حدود ۶ تا ۸ سانتیمتر است و قد در ۴ سالگی حدود ۲ برابر هنگام تولد می گردد . تا حدود سن ۵ تا ۶ سالگی قد کودک معمولا بطور خوابیده، و پس از آن به صورت ایستاده سنجیده می شود. قد درحالت خوابیده مختصری از ایستاده بیشتر است.

در سال های دبستانی رشد قدی حدود ۶ سانتیمتر در سال بوده و در سن ۱۳ سالگی قد تقریبا ۳ برابر هنگام تولد می شود. در دوران بلوغ قد هم سریعتر رشد می کند که در دخترها زودتر از پسرها این اتفاق می افتد . قد پسرها معمولا درنهایت ، بلندتر از دخترها می باشد.

مانند وزن قد هم از فرمولهایی تبعیت می کند.h2 12

[سن به سال می باشد]

فرمول های بالاتر از ۳ سال در دخترها و پسرها متفاوتند که ما در این نوشته قصد ارائه تمام فرمول های رشدی نیستیم و برای جلوگیری از سخت شدن مطلب از ذکر بقیه خودداری می کنیم.

باید توجه داشت از نظر رشد طولی قسمت های مختلف به یک نسبت رشد نمی کنند. در هنگام تولد اندام ها کوتاهترند و پس از چند ماه اول اندامها رشد طولی بیشتری نسبت به تنه پیدا می کنند.

۳-  دور سر:

سرنوزاد هنگام تولد نسبت به بقیه بدن بزرگتر است زیرا سر ۷۵ درصد رشد خود را انجام داده درصورتیکه سایر قسمت ها فقط حدود یک دهم رشد خود را داشته اند. دور سر یعنی اندازه پیرامون سر که در هنگام اندازه گیری با متر در جلو از ناحیه پیشانی و در عقب از ناحیه برجستگی پشت سر می گذرد. این اندازه هنگام تولد بطور متوسط حدود ۳۵ سانتیمتر و حدود اندازه در صدک ۵ تا ۹۵ تقریبا ۳۲ تا ۳۷ سانتیمتر می باشد. طول سر حدود یک چهارم قد در هنگام تولد است ولی در بزرگسالی یک هشتم طول بدن را تشکیل می دهد. در ماه های اول بعد از تولد رشد سر به نسبت زیاد است و در شش ماه اول حدود ۸ تا ۱۰ سانتیمتر افزایش می یابد و در ۶ ماه دوم افزایش حدود ۳ سانتیمتر بوده و دور سر در یک سالگی حدود ۴۷ سانتیمتر می گردد. افزایش دور سر در سال دوم حدود ۲ سانتیمتر و در سال های بعد از این هم کمتر می باشد بطوریکه در ۵ تا ۱۲ سالگی جمعا ۲ تا ۳ سانتیمتر به اندازه دور سر اضافه می شود. فرمول زیر برای کودکان شیرخوار بکار برده می شود.hc

[ قد به سانتیمتراست]

درباره ی ایران مدلاین

IranMedline

باسلام مدیریت سایت ایران مدلاین با هدف دستیابی آسانتراطلاعات طبی/بهداشتی برای همگان ، بویژه پزشکان و پیراپزشکان ، اقدام به انتشاراین سایت نمود. سایت کنونی که بدنبال تغییرات کلی واساسی برمبنای توصیه ها و پیشنهادات شما عزیزان دستخوش دگرگونی وسیعی شد، حاصل ساعتها تلاش گروه طراحی ، نویسندگان، هنرمندان وپزشکان همکارسایت رابه شما جویندگان علم ودانش ارائه می دهد. معهذا بازهم درانتظار نظرات همه شما هستیم.هدف اصلی سایت، ارائه اطلاعا ت جامع علوم پزشکی و بهداشت و تمام شاخه های وابسته به آن می باشد.لذا استدعا داریم هرگونه کمبودی دراین زمینه رابه ما یادآوری نمائید.

متاسفانه سایت کاملی که تمامی اطلاعات موردنیازشما رادرزمینه علوم پزشکی و حرف وابسته فراهم نماید به زبان فارسی موجودیت نیافته بود، وجهت دستیابی به موضوعات مورد نظرلازم بود تمامی سایتهای فارسی /غیرفارسی راجستجو کنید تا شاید برحسب تصادف به اطلاعات موردنظرتان دسترسی بیابید.