تازه های بیماری ها و اختلالات

سفلیس چیست؟

نوشته شده توسط واحدخبرایران مدلاین در . ارسال در بیماری های عفونی ومسری

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

سفلیس یک بیماری منتقله از راه جنسی است که توسط باکتری تروپونما پالیدوم ایجاد می شود.این بیماری مقلد بزرگ نامیده می شود چون دارای بسیاری از علائم و نشانه هاست که افتراق آنرااز بیماریهای دیگر مشکل می سازد.

ترپونما پالیدوم ها بیماریهای مختلفی را ایجاد میکنند که مهمترین و معروفترین آنها سیفلیس است که یک بیماری تناسلی است و امروزه کمتر مشاهده میشود. بیماریهای سیفلیس غیرتناسلی اندمیک ( Bejel) و یاز (Yaws) نیز توسط این گروه باکتریها ایجاد میشود.

یاز نوعی بیماری عفونی مزمن دوران کودکی است که توسط زیرگونه پرتنو ترپونما پالیدوم (Treponema Pallidum ssp. Pertenue) ایجاد و از طریق تماس مستقیم منتقل می‌شود. این بیماری ظاهرا اولین بار در روستای پرانگی هرمزگان مشاهده شده است.

پینتا نوعى بیمارى پوستی است که توسط زیرگونه ترپونما پالیدوم کاراتئوم (Treponema pallidum Carateum) ایجاد مى‌شود هر چند در خصوص گونه(species) بودن یا زیر گونه(subspecies) بودن این اسپیروكت اختلاف نظر وجود دارد و بعضی منابع عامل پینتا را بصورت گونه باعنوان ترپونما کاراتئوم (Treponema Carateum) یاد می‌نمایند بجای انکه انرا زیر گونه‌ای از تر‍ونما پالیدوم و با عنوان ترپونما پالیدوم کاراتئوم (T. p. Carateum) بنامند.بیماری پینتا به طریقه غیر جنسی و به وسیله تماس مستقیم یا از طریق گزش حشرات منتقل میشود. تشخیص و درمان این بیماری مشابه سیفلیس است.

شیوع سفلیس در زنان رو به کاهش است و در کل شیوع در مر دان3/ 5 برابر زنان است.به علت رابطه جنسی مرد با مرد در سالهای اخیر شاهد افزایش شیوع سفلیس در این افرادبوده ایم.سفلیس در اثر تماس مستقیم با یک زخم سفلیس از شخص مبتلا به شخص سالم منتقل می شود.زخمها اغلب در ناحیه تناسلی خارجی، واژن، مقعد یا در داخل مجرای مقعدی ایجاد می شوند.زخمها همچنین می تواند در داخل دهان یا روی لبها ایجاد شود. انتقال باکتری از طریق رابطه جنسی واژینال، مقعدی یا دهانی صورت می گیرد. زنان حامله می توانند بیماری را به جنین خودمنتقل کنند. سفلیس از طریق نشستن روی توالت فرنگی، دستگیره در، استخر، وان، لباس مشترک و ظرف غذا منتقل نمی شود.

ویژگی باکتری:اسپیروکت ها ؛ باکتری های میله ایی شکل ، مارپیچی، انعطاف پذیر بوده و دیواره سلولی ظریف ونازکی دارند.این عوامل از طریق حرکت موجی شکل رشته ی محوری که در زیر پوشش خارجی واقع شده،حرکت می نمایند.تروپونما به حدی طریف هستند که فقط با میکروسکوپ زمینه سیاه ، رنگ آمیزی نقره و یاایمونوفلورسانس می توان آنها را مشاهده کرد این عوامل از طریق حرکت موجی شکل رشته ی محوری که در زیر پوشش خارجی واقع شده،حرکت می نمایند.

اسپیروکت ها را به 2 خانواده و 5 جنس تقسیم می کنند، که از این میان سه جنس :تروپونما ، بورلیا ولپتوسپیرابیماری های انسانی راایجاد می کنند.

میکروب تره پونما پالیدوم عامل سفلیس

طبقه بندی

گونه های تروپونمایی که بیماری های انسانی را ایجاد می کنند ؛ عبارت اند از :

  • تروپونما پالیدم (Treponema pallidum)
  • تروپونما کاراتئوم (Treponema carateum): عامل بیماری پینتا (Pinta) ) می باشد.

تروپونما پالیدم خود به 3 زیر گونه تقسیم می شود :

  • تروپونما پالیدم زیر گونه پالیدم (pallidum): تروپونما پالیدم زیر گونه پالیدم ؛ عامل بیماری سفلیس(Syphilis)
  • تروپونما پالیدم زیر گونه اندمیکوم (endemicum): تروپونما پالیدم زیر گونه اندمیکوم ؛ عامل بیماری سفلیس اندمیک یا بژل
  • تروپونما پالیدم زیر گونه پرتنو(pertenue): تروپونما پالیدم زیر گونه پرتنو ؛ عامل بیماری یاز

بیماری های یاز (Yaws) و پینتا (Pinta) ) ، غیر مقاربتی می باشد.

بیماری  بژل یا سفلیس اندمیک

صفات کشت

اسپیروکت ها در کشت های فاقد سلول رشد نمی کنند.این ارگانیسم ها به مقدار کمی در سلول های اپی تلیال ، در کشت سلولی رشد می کنند، اما تکثیر آنها آهسته ) زمان تقسیم 2 تایی آنها 31 ساعت است( بوده و تنها برای چند نسل تقسیم صورت می گیرد .اهمیت این واقعیت این است که برای کشتن ارگانیسم ها و درمان بیماری ، آنتی بیوتیک ها به مدت چند هفته باید در سطح موثری باقی بماند.

بطور مثال: بنزا تین پنی سیلین ، نوعی پنی سیلین است که برای درمان سفلیس اولیه و ثانویه به کار می رود. زیرا پنی سیلین بسیار آهسته از فرآورده ی ذخیره خود آزاد می شود و غلظت های باکتری کش تا چند هفته بعد از تجویز آنتی بیوتیک وجود دارند.

علت عدم رشد تروپونما پالیدم در محیط کشت آزمایشگاهی :

  • فقدان چرخه تری کربوکسیلیک اسید در این باکتری
  • وابستگی باکتری به سول های میزبان از نظر تامین پورین ها ، پیریمیدین ها و اکثراسیدهای آمینه.
  • اسپیروکت ها ، میکروآئروفیل یا بی هوازی بوده و به شدت نسبت به اکسیژن حساس می باشند.
  • بررسی کامل توالی ژنوم تروپونما پالیدم ، بیانگر فقدان ژن های کد کننده کاتالاز یاسوپر اکسید دسموتاز است .

ساختمان آنتی ژن

آنتی ژن های تروپونما پالیدوم سبب تشکیل آنتی بادی های اختصاصی می گردند ، که می توان در آزمایشگاه های تشخیص طبی آنها را با روش های ایمنو فلورسانس یا هماگلوتیناسیون شناسایی نمود.

آنتی ژن های مذکور باعث ایجاد آنتی بادی های غیر اختصاصی )رآژین( نیز می شوند، که می توان آنها را از طریق فلوکولاسیون لیپیدهای عصاره بافت های طبیعی پستانداران کاردیولیپین( ، مثل قلب گاو ، شناسایی کرد.

عوامل بیماریزایی ، ایپدمیولوژی و علائم بالینی

تروپونما پالیدوم عامل بیماری سفیلس یا بژل می باشد.تروپونما پالیدم از طریق تماس نزدیک با ضایعات پوستی یا مخاطی حاوی اسپیروکت مثل دستگاه تناسلی ، دهان ، رکتوم ، از فرد آلوده به دیگران منتقل می شود.بیماری از زن باردار نیز به جنین وی انتقال می یابد. در موارد نادر ، خون های تزریقی که درمراحل اولیه سفلیس گرفته شده باشند، می توانند بیماری را منتقل نمایند.سفلیس در تمام دنیا وجود داشته و میزان بروز آن رو به افزایش می باشد.این بیماری یکی از مهم ترین بیماری های قابل توجه در ایالت متحده آمریکا می باشد. چنین تصور می شود که بسیاری از موارد آن گزارش نشده و به همین دلیل تلاش های بهداشتی در مورد ریشه کنی بیماری ، محدود می گردند.

تروپونما پالیدوم هیچ گونه توکسین یا آنزیم مهمی تولید نمی کند. این ارگانیسم غالبا اندوتلیوم عروق خونی کوچک را آلوده کرده و باعث ایجاد اندآرتریت می شود.این پدیده در تمام مراحل بیماری سفلیس روی می دهد. اما بخصوص در بیماری زایی ضایعات مغزی و عروقی مرحله سوم سفلیس اهمیت بیشتری دارد.در محل تلقیح ، اسپیروکت ها تکثیر یافته و معمولا در عرض 2 تا 11 هفته ، یک زخم موضعی و بدن درد ) شانکر ( تشکیل می شود.این مرحله سفلیس اولیه نامیده می شود. زخم مذکور خود به خود التیام یافته ، اما اسپیروکت ها در بافت به صورت گسترده ای انتشار می یابند.1 تا 3 ماه بعد ضایعات ثانویه به صورت راش های ماکولوپاپولار عمدتا برروی کف دست ها و کف پاها و یا بصورت پاپول های مرطوب برروی پوست یا سطوح مخاطی ظاهر می گردند. ضایعات مرطوب روی دستگاه تناسلی را کوندیلوماتالاتا نامیده می شود.ریزش مو به صورت موضعی نیز ممکن است روی دهد.

علایم عمومی سفلیس ثانویه عبارت اند از :

  • تب خفیف
  • احساس ناخوشی
  • بی اشتهایی
  • کاهش وزن
  • سر درد
  • درد عضلانی
  • بزرگی گره های لنفاوی

علاوه بر این ، ممکن است برخی از اندام های بدن نیز گرفتار شوند ( مننژیت ، نفریت ، هپاتیت و غیره (.چنین ضایعاتی مملو از اسپیروکت بوده و به شدت آلوده می باشند ، اما خود بخود بهبود می یابند.مراحل فوق الذکر ممکن است بدون نشانه بالینی بوده و بیماری همچنان پیشرفت نماید.

syphilis 1 syphilis 5
زمانی که درمان مناسبی جهت سفلیس وجودنداشت،بسیاری ازبیماران درنهایت دچارچهره های وحشتناک می شدند. گوم موجودروی آلت تناسلی :عامل انتشاربیماری

برخی موارداز سفلیس های اولیه بدون درمان خوب می شوند ومواردمتعددی نیز به صورت نهفته باقی می ماند ؛ بدین معنی که هیچ ضایعه ای به چشم نمی خورد ، اما آزمایشات سرولوژیکی مثبت ،حاکی از تداوم عفونت می باشد.

مرحله نهفته بیماری را می توان به دو جزء اولیه و دیر رس تقسیم نمود. در اوایل دوره نهفته که تا یک یا دو سال پس از مرحله ثانویه طول می کشد، نشانه های سفلیس ثانویه مجددا ظاهر شده و بیماران قادرند دیگران را نیز آلوده نمایند.

در اواخر دوره نهفته که چندین سال طول ادامه می یابد، هیچ علامتی ازبیماری وجود نداشه وفردبیمار دیگران را آلوده نمی کند.

در موارد باقی مانده ، بیماری به سمت مرحله سوم پیش می رود. سفلیس مرحله سوم با گرانولوم(گوم ها( ، به ویژه در پوست و استخوان ، درگیری سیستم اعصاب مرکزی )مثل تابس، پارزی( ویا ضایعات قلبی عروقی )مثل آئورتیت ، آرسیم آئورت صعودی( تظاهر می یابد.در ضایعات مرحله سوم بیماری ؛ به ندرت ترپونماها مشاهده می شوند.

یک خانم آلوده می تواند پس از ماه سوم حاملگی ، ترپونما پالیدوم را به جنین خود منتقل نماید.چنین حالتی سفلیس مادرزادی نامیده می شود. سفلیس مادر زادی اگر فورا درمان نشود ، به مرگ جنین و یا ناهنجاری های مادرزادی متعدد منجر خواهد شد.

syphilis 3

تشخیص:برای تشخیص بیماری 3 راه مهم وجود دارد :

الف :  بررسی میکروسکوپی

اسپیروکت های موجود در ضایعات اولیه و ثانویه مانند شانکر یا کوندیلوماتالاتا را می توان با کمک میکروسکوپ زمینه تاریک و یا  میکروسکوپ ایمنوفلورسانس شناسایی نمود. این عوامل در گستره هایی با رنگ آمیزی گرم قابل مشاهده نمی باشد.

ب :  آزمایشات سرولوژی غیراختصاصی

چنین تست هایی با استفاده از آنتی ژن های غیر ترپونمایی انجام می شوند. عصاره ی بافت های طبیعی پستانداران )مثل کاردیولیپین حاصل از قلب گاو( ، با آنتی بادی های موجود در نمونه بیماران مبتلا به سفلیس واکنش می دهد.چنین آنتی بادی هایی مخلوطی ازکلاس Ig G و Ig M بوده و رآرژین نامیده می شوند.تست های فلوکاسیون ) مثل VDRL و RPR ( چنین آنتی بادی هایی را شناسایی می نمایند.

تست های مذکور در اغلب موارد سفلیس های اولیه و در اکثر قریب به اتفاق موارد سفلیس های ثانویه مثبت می شوند.برخلاف میزان آنتی بادی های اختصاصی که برای تمام عمر مثبت باقی می مانند، مقدارآنتی بادی های غیر اختصاصی با درمان مناسب کاهش می یابند.

ج :  تست های سرولوژیکی اختصاصی

در این تست ها از آنتی ژن های ترپونمایی استفاده شده و بدین ترتیب بسیار اختصاصی تر از آزمایش های ذکر شده قبلی می باشند.در چنین آزمایشاتی ، ترپونما پالیدوم به روش ایمنو فلورسانس (FTA-ABS) و یاهماگلوتیناسیون (TPHA , MHA-TP) با آنتی بادی های اختصاصی ضد ترپونمایی موجود در سرم بیمار واکنش نشان می دهد.مقدار آنتی بادی های مزبور ظرف هفته 2 تا 3 ، پس از ابتلا افزایش یافته و بدین ترتیب آزمایش در اغلب بیماران مبتلا به سفلیس اولیه مثبت می شود.چنین تست هایی حتی پس از درمان موثر، برای تمام طول عمر مثبت باقی مانده و به همین دلیل نمی توان از آنها برای ارزیابی پاسخ به درمان و یا شناسایی عفونت های مجدد استفاده نمود.چنین تست هایی گران تر از آزمایشات غیر اختصاصی بوده و انجام آنها نیز مشکل تر می باشد ، به همین جهت نمیتوان از آنها برای غربال گری استفاده نمود

درمان

  • پنی سیلین داروی انتخابی برای درمان عفونت های ترپونما پالیدوم است. بنزاتین پنی سیلین اثرطولانی را برای مراحل اولیه سفلیس و پنی سیلین G را نیز برای سفلیس تاخیری و مادرزادی تجویز می کنند.
  • تترا سایکلین و داکسی سیکلین به عنوان آنتی بیوتیک های جایگزین برای بیمارانی که نسبت به پنی سیلین آلرژی دارند، در نظر گرفته می شوند.
  • برای درمان سفلیس عصبی فقط باید از پنی سیلین استفاده شود.
  • بنا براین افرادی که به پنی سیلین آلرژی دارند ، باید تحت مراحل حساسیت زدایی قرار گیرند.
  • این نکته در مورد زنان بارداری که نباید با تتراسایکلین درمان شوند ، نیز صدق می کند .

پیشگیری

پیشگیری به تشخیص هرچه سریع تر بیماری ،درمان کافی ،استفاده از کاندوم ،تجویز آنتی بیوتیک پس از قرار گرفتن در معرض بیماری ،پیگیری سرولوژی افراد بیمار و کسانی که با آن ها در تماس هستند بستگی دارد.

در صورت وجود هرگونه بیماری آمیزشی ، بررسی از لحاظ آلودگی به سفلیس الزامی است، زیرا در اغلب موارد عفونت های متعددی به صورت همزمان انتقال می یابند .هیچ گونه واکسنی برای بیماری وجود ندارد

 

درباره ی ایران مدلاین

IranMedline

باسلام مدیریت سایت ایران مدلاین با هدف دستیابی آسانتراطلاعات طبی/بهداشتی برای همگان ، بویژه پزشکان و پیراپزشکان ، اقدام به انتشاراین سایت نمود. سایت کنونی که بدنبال تغییرات کلی واساسی برمبنای توصیه ها و پیشنهادات شما عزیزان دستخوش دگرگونی وسیعی شد، حاصل ساعتها تلاش گروه طراحی ، نویسندگان، هنرمندان وپزشکان همکارسایت رابه شما جویندگان علم ودانش ارائه می دهد. معهذا بازهم درانتظار نظرات همه شما هستیم.هدف اصلی سایت، ارائه اطلاعا ت جامع علوم پزشکی و بهداشت و تمام شاخه های وابسته به آن می باشد.لذا استدعا داریم هرگونه کمبودی دراین زمینه رابه ما یادآوری نمائید.

متاسفانه سایت کاملی که تمامی اطلاعات موردنیازشما رادرزمینه علوم پزشکی و حرف وابسته فراهم نماید به زبان فارسی موجودیت نیافته بود، وجهت دستیابی به موضوعات مورد نظرلازم بود تمامی سایتهای فارسی /غیرفارسی راجستجو کنید تا شاید برحسب تصادف به اطلاعات موردنظرتان دسترسی بیابید.