كم خوني فقر آهن

در . ارسال در خون شناسی

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

كمبود آهن و كم خوني ناشي از آن از مشكلات عمده تغذيه اي و بهداشتي در كشور است

گروههايي كه بيشتر در معرض كم خوني فقر آهن قراردارند شير خواران 6ماه تا 2سال،كودكان زير 6 سال( یکی ازعلل آن ازدست دادن خون درروده بعلت عدم تحمل پروتئین شیرگاومی باشد) ، نوجوانان بخصوص دختران نوجوان و زنان در سنين باروري بخصوص زنان باردار مي باشند پسران نوجوان ومردان بالغ هم ممكن است دچار كم خوني فقر آهن بشوند اما اين خطر در آنها كمتر است .درمان درازمدت زخم معده توسط داروهای مهارکننده پمپ H2ومهارکننده های پمپ اسید ،بعلت کاهش ترشح اسید می تواندمنجربه کمخونی فقرآهن دربیماران شود.حذف بخشی ازمعده (که محل اصلی ترشح اسید است) می توند باعث کمخونی فقرآهن شود.

در دوران بلوغ به دليل افزايش سرعت رشد نياز به بعضي از مواد مغذي افزايش مي يابد. در دختران نوجوان علاوه بر افزايش نياز ، دفع آهن در دوران عادت ماهانه نيز باعث شيوع بيشتر كمبود در اين گروه مي شود . كمبود آهن در اين دوران باعث كاهش توان ذهني و قدرت يادگيري ، و خستگي زودرس ضعف و بي حالي و افزايش ابتلا به بيماري ها مي شود.

با توجه به اينكه دختران امروز مادران فردا هستند اطمينان از دريافت كافي اين ريز مغذي در اين دوران علاوه بر بهبود تكامل توانائي شناختي ذخاير كافي آهن را براي دوران بارداري در آينده فراهم مي كند. درصورتی که یک مرد بالغ هرگزآهن دریافت نکند ، باتوجه به مقدارذخیره آهن بدن که 1000میلی گرم است، این فرد پس ازگذشت 3تا4 سال دچارکمخونی فقرآهن خواهدشد.بنابراین تقریبا تمامی علل کمخونی فقرآهن درمردان ، ناشی ازخونریزی مزمن گوارشی است.ازآنجائیکه مهمترین علت خونریزی گوارشی ، بیماری های بدخیم است،درهرفردبالغ باکمخونی فقرآهن بایدبدنبال بیماری بدخیم گوارشی بود.

ترتیب وقوع کمخونی فقرآهن

اگر براي ساختن گلبول هاي قرمز خون ، آهن به مقدار كافي در دسترس بدن نباشد ، ابتدا فرد از ذخاير آهن بدن خود استفاده مي كند ،ودر صورت ادامه این اختلال، كمبود ذخاير آهن بدن تشدید مي يابد . اگر كمبود آهن ادامه پيدا كند ذخاير آهن بدن تخليه ميشود وكم خوني فقر آهن بروز مي كند آهن اساسي ترين ماده اوليه براي ساختن گلبول هاي قرمز خون است .درنتیجه مقدارآهن وفرتین خون (که پروتئین اصلی حمل کننده آهن است)کاهش می یابند.اما درصدجذب آهن وظرفیت اتصال آهن(TIBC) بیشترخواهدشد. بنابراین ، کمخونی فقرآهن به 4 مرحله تقسیم می شود:

1- مرحله اول: در اين مرحله فقط فرتيتن سرم كاهش یافته وساير عوامل مانندظرفیت اتصال آهن، آهن و هموگلوبين طبيعي هستند.

2- مرحله دوم: در اين مرحله TIBC افزايش مييابد(بعلت کاهش مقدارآهن، مقدارپروتئین حامل آهن افزایش می یابد) ولي آهن و هموگلوبين طبيعي هنوز است.

3- مرحله سوم: علاوه بر موارد بالا كاهش آهن هم مشاهد ميشود.

4- مرحله چهارم: به موارد فوق كاهش هموگلوبين هم اضافه ميشود.

بايد توجه داشت كه در كاهش هموگلوبين ابتدا گلبولها به صورت نروموكروم و نروموسيت بوده و به تدريج به فرم ميكروسيت و هيپوكروم در ميآيند.

عوارض ناشي از كم خوني فقر آهن:

آهن كافي براي حفظ سلامت ، رشد مطلوب و فراهم ساختن زمينه مناسب براي يادگيري در دوران تحصيل ضروري است اگر چه كمبود آهن مي تواند در تمام مراحل زندگي سبب كاهش قدرت ادراك و يادگيري گردد ولي اثرات نامطلوب كم خوني در دوران شير خوارگي و در اوايل كودكي غير قابل جبران است. كم خوني فقر آهن در كودكان زير 2 سال و كودكان سنين مدرسه با تاخير رشد خفيف همراه است و درمان كم خوني موجب افزايش سرعت رشد مي شود . تاخير رشد در كودكان كم خون ممكن است به علت نقش كلي آهن در واكنش هاي حياتي بدن ، رابطه آن باسيستم ايمني و ياتاثير آن بر اشتها باشد.

كم خوني فقر آهن دركودكان سنين مدرسه موجب كاهش قدرت يادگيري مي شود . ضريب هوشي اين كودكان 5 تا 10 امتياز كمتر از حد طبيعي برآورد شده است همچنين ، دراين كودكان ميزان ابتلا به بيماريهاي عفوني بيشتر است

علائم كم خوني فقرآهن :                      

شایعترین مشکل علائم عمومی مانند احساس سستی ، خستگی همیشگی و یا هنگام فعالیت و احساس کسالت عمومی است. سایر علائم سرگیجه کاذب ، ابتلای مکرر به بیماریهای ویروسی مانند سرماخوردگی، ناخنهای قاشقی شکل (گود شدن روی ناخن)، هرزه‌خواری ( [Pica] از قبیل یخ، نمک، نشاسته، خاک، مو یا مقوا )و خواب رفتن و سوزن سوزن شدن دست و پاها است.کمبود آهن گاهی سبب رنگ پریدگی و زخم غیرطبیعی گوشه لب می‌شود.موارد کم خونی فقر آهن شدید با تنگی نفس و طپش قلب و ورم قوزک پا همراه است .

درمان کمخونی فقرآهن: فقط تجویزآهن.

حساسترینوقطعیترینآزمایشبرایتشخیصفقرآهنتحتبالینی( یعنی مراحل 1تا3 که هنوزآزمایش CBC نرمال است) پاسخهموگلوبینبهدرمانباآهناست .

در بررسی علت کمخونی ناشی ازفقرآهن، مقادیر زیر  بررسی می  شود:

  • میزان آهنی که به ترانسفرین متصل است ( آهن سرم)
  • بررسی میزان آهن مورد نیاز برای اتصال به ترانسفرین به نام ظرفیت تام اتصالی ترانسفرین ( TIBC  ). 
  • اندازه گیری درصدی از هموگلوبین که آهن به آن متصل نیست که به آن مقدار اشباع ترانسفرین می گویندsymptoms anemia.

درباره ی ایران مدلاین

IranMedline

باسلام مدیریت سایت ایران مدلاین با هدف دستیابی آسانتراطلاعات طبی/بهداشتی برای همگان ، بویژه پزشکان و پیراپزشکان ، اقدام به انتشاراین سایت نمود. سایت کنونی که بدنبال تغییرات کلی واساسی برمبنای توصیه ها و پیشنهادات شما عزیزان دستخوش دگرگونی وسیعی شد، حاصل ساعتها تلاش گروه طراحی ، نویسندگان، هنرمندان وپزشکان همکارسایت رابه شما جویندگان علم ودانش ارائه می دهد. معهذا بازهم درانتظار نظرات همه شما هستیم.هدف اصلی سایت، ارائه اطلاعا ت جامع علوم پزشکی و بهداشت و تمام شاخه های وابسته به آن می باشد.لذا استدعا داریم هرگونه کمبودی دراین زمینه رابه ما یادآوری نمائید.

متاسفانه سایت کاملی که تمامی اطلاعات موردنیازشما رادرزمینه علوم پزشکی و حرف وابسته فراهم نماید به زبان فارسی موجودیت نیافته بود، وجهت دستیابی به موضوعات مورد نظرلازم بود تمامی سایتهای فارسی /غیرفارسی راجستجو کنید تا شاید برحسب تصادف به اطلاعات موردنظرتان دسترسی بیابید.