تغییرات دستگاه تناسلی دردوره نفاس

در . ارسال در بیماری های زنان وزایمان

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

واژن (مجرای تناسلی زن) ودهانه آن درابتدای نفاس ( دوره پس اززایمان) بصورت کانالی گشاد بادیواره صاف است

که اندازه آن بتدریج کاسته می شودولی بندرت به اندازه نولی پار(زن باکره) خودبرمی گردد.چین های مخاطی (Rugae ) درهفته سوم پدیدارمی شوندهرچندکه به اندازه اولیه خودنمی رسند.هایمن (پرده ) بصورت زبانه های کوچک بافتی همراه اسکار، معروف به کارونکل مریتیفورم (myrtiform caruncles) ، دیده می شود.اپی تلیوم واژن درهفته های 4تا6 تکثیرمی یابدکه معمولا باتولیدمجدداستروژن تخمدانی همراه است.اتساع یاپارگی های پرینه (ناحیه میاندوراه زن) می تواندمنجربه شل شدن دهانه واژن شود.آسیب کف لگن تاحدی اجتناب ناپذیراست.احتمال پرولاپس رحم وبی اختیاری ادراری وآنال (ناحیه مقعدی) باوضع حمل افزایش می یابد.

عروق : افزایش جریان خون رحم ، که برای حفظ بارداری ضروری است ، ناشی ازهیپرتروفی وتغییرات عروق لگنی می باشد.قطراین عروق پس اززایمان ، تقریبا به سایزقبلی خودبازگشت می کند.عروق خونی بزرگ رحم بتدریج هیالینیزه شده وعروق کوچک ترجایگزین آن می شود.گرچه بقایای عروق بزگتر، سال ها باقی می ماند.

سرویکس وسگمان تحتانی رحم :لبه بیرونی سرویکس (external os) بخصوص درحاشیه جانبی ، طی زایمان دچارپارگی می شود.دهانه سرویکس (گردن رحم) بتدریج بسته شده وطی چندروزاول براحتی می توان دو انگشت رادرون آن نمود.این دهانه تاپایان هفته اول باریکترشده،سرویکس افزایش ضخامت یافته وکانال اندوسرویکس مجددشکل می گیرد.البته دهانه خارجی هرگزبه شکل قبلی خودبرگشت نمی کند ، بلکه اندکی پهن ترگشته وبطورتیپیک فرورفتگی های دوطرفه درمحل لاسراسیون ها باقی می ماند.این تغییرات ازویژگی های سرویکس زائیده (parous) می باشد. قطعه تحتانی رحم که بسیارنازک شده ،انقباض یافته وکوچک می شودکه البته میزان آن به اندازه تنه رحم نیست.باگذشت چندهفته، قطعه تحتانی ازیک عضو بزرگ که توانائی پذیرش سرجنین راداشته است ، به ایسموس رحمی نامشخص واقع بین تنه ودهانه داخلی تبدیل می شود.اپی تلیوم نیزبطورکامل ازنوساخته می شودکه پدیده ای بسیارمطلوب است ،زیرا دیده اندکه دیسپلازی بادرجه بالا(high-grade ) در نیمی اززنان پس اززایمان واژینال ، دچاررگرسیون می شود.

واپسگرائی(Involution) رحم : بلافاصله پس ازدفع جفت ، فوندوس (ناحیه قاعده ) رحم تقریبا زیرناف قرارداردوعمدتاشامل میومترمفروش باسروزوپوشیده ازدیسدوآی بازال است.دیواره های قدام وخلفی ، درنزدیکی هم ، هریک 4تا5 سانتیمترضخامت دارند.رحم بلافاصله پس اززایمان حدود1000 گرم وزن دارد وبعلت فشردگی عروق خونی تحت تاثیرانقباض رحم ،به یک عضوایسکمیک شباهت می یابد.درحالی که رحم حامله کاملا پرخون وقرمز- جگری می باشد. طی دوره نفاس ، چرخه ای ازتخریب یا بازسازی دیده می شود.دوروزپس اززایمان ، رحم شروع به جمع شدن نموده ودرهفته اول وزن آن حدود500 گرم می شود.طی هفته 2 وزن آن نزدیک به 300 گرم شده وبه لگن حقیقی نزول می کندودرهفته 4 به اندازه قبل اززایمان ، 100 گرم یاکمتر،می رسد.تعدادکل سلول های عضلانی کاهش چندانی نمی یابد ، بلکه اندازه هرسلول کاهش شدید(از500-800 میکرومتردر5-10 میکرومتردرترم به 50-90 در2.5-5 میکرومترپس اززایمان ) می یابد. ساختاربافت همبندی نیزبه همین صورت کاهش می یابد.ازآنجائی که جفت وغشاء درلایه اسفنجی ازهم جدامی شوند،دسیدوا بازالیس ریزش نمی یابد.ضخامت دسیدوآی باقیمانده بسیارمتغییربوده ،نمای نامنظمی داشته ودچارارتشاح خون بخصوص درمحل جفت می باشد.

یافته های سونوگرافیک :حفره رحم طی 5 هفته به وضعیت قبل ازبارداری می رسد.دریک مطالعه پست پارتوم (پس اززایمان) درزنان نرمال ، وجودمایع درحفره اندومتردر78% موارد درهفته 2 ، 52% درهفته 3 ،30% درهفته 4 و10% درهفته 5 دیده شد.در72 زن ، وجودگازدرحفره اندومتردر19% مواردطی 3 روزپس اززایمان ودر7% درهفته 3 دیده شد.نهایتا بکمک سونوگرافی داپلردیده شده که مقاومت شریان رحمی طی 5 روزنخست پست پارتوم بتدریج افزایش می یابد.

پس درد:رحم بدنبال زایمان درپرایمی پارها(زنان او ل زا) کاملا دروضعیت انقباض باقی مانده ، ولی درمولتی پارها (چندزاها) بطورمتناوب منقبض شده وبنابراین ایجاد پس دردمی کند.این درد شبیه دردانقباض زایمان بوده ولی شدت آن کمتراست.باافزایش پاریته ، این دردها شدیدتر وبامکیدن نوزاد، احتمالا دراثرترشح اوکسی توسین ،بیشترمی شود.شدت پس دردهامعمولا درروزسوم کاهش یافته وبهبودی می یابد.

لوشیا:ریزش دسیدوآ دراوایل نفاس بصورت ترشح زنانه باشدت متغییری تظاهرنموده واصطلاحا لوشیا نامیده می شود.این ترشح شامل اریتروسیت ،دسیدوآی ریزش یافته ، اپی تلیال و باکتری است.دراولین روزهای پس اززایمان ، بعلت وجودخون برنگ قرمز (lochia rubra) بوده ، و پس از3یا4 روزبشدت کمرنگ می شود(lochia serosa) .درحدودروز10 بعلت اضافه شدن لکوسیت وکاهش مایع ، لوشیا برنگ سفیدیاسفیدمایل به زردمی شود(lochia alba ).لوشیابرای 4تا8 هفته پس اززایمان وجوددارد.

بازسازی اندومتر:طی 2یا3 روزپس اززایمان ، دسیدوآی باقیمانده به 2 لایه منفک می شود.لایه سطحی نکروتیک شده وبالوشیادفع می شود.لایه عمقی ، که متصل به اندومتربوده ودست نخورده باقی مانده، منشاء اندومترنوین می باشد.اندومترازتکثیربقایای غدد اندومترواسترومای بافت همبندایجادمی شود.سرعت تکثیراندومتربجزدرمحل جفت ، سریع است.طی حدودیک هفته ،سطح آزادازاپی تلیوم مفروش شده،وازروز16به بعدبطورکامل بازسازی شده است.اندومتریت هیستولوژیک، جزئی ازفرایندنرمال بازسازی است.وانگهی تغییرات میکروسکوپیک التهابی ازخصوصیات سالپنزیت حاداست که درتقریبانیمی اززنان پست پارتوم طی روزهای 5 و15 دیده می شود.که البته به معنی عفونت نیست.

نیمه جمع شدن(Subinvolution) : زمانی گفته می شودکه انقابض رحم صورت نگرفته ویا به تاخیرافتد.این پدیده باطولانی شدن ترشح لوشیا وخونریزی رحمی نامنظم یاشدید ، گاهی درحدمفرط ،تظاهرمی کند.طی این وضعیت رحم بامعاینه دودستی ، بزرگترونرم ترازحدانتظاراست .بیماری می تواند ناشی ازاحتباس قطعات جفتی وعفونت لگنی باشد.برخی برای درمان ازارگونوین یا متیل ارگونوین (مترژین ) [0.2 mg هر3تا4 ساعت برای 24تا48 ساعت ] استفاده می کنند.متریت باکتریال نیزبه آنتی بیوتیک خوراکی پاسخ می دهد.گفته شده که یک سوم مواردعفونت رحمی تاخیری پست پارتوم ،ناشی ازکلامیدیا تراکوماتویس است ولذا ، آزیترومایسین یا داکسی سیکلین درمان مناسبی برای آن است. درمطالعه 25 موردهموراژبین روزهای 7 و40 پست پارتوم ،دیده شده که بعلت عدم جمع شدگی شرائین رحمی جفتی بوده است.این شرائین غیرنرمال ، انباشته ازترومبوس وفاقد اندوتلیوم بودند. تروفوبلاست نیزاطراف عروق دیده شدند.فرض شده که نیمه جمع شدگی ، دست کم باتوجه به عروق جفتی ، می تواندبیانگرواکنش نامناسب بین سلول های رحم وتروفوبلاست باشد.

جمع شدگی محل جفت :محل جفت تا هفته 6 بطورکامل دفع می شود وچنانچه این فرایندمختل شود ،منجربه هموراژنفاسی تاخیری خواهدگردید.محل جفت پس اززایمان تقریبا به اندازه یک مشت است ولی بسرعت کوچک می شود.این محل درساعات اولیه شامل عروق ترومبوزه متعددی است که نهایتاارگانیزه شده ، ودرپایان هفته دوم به 3تا4 سانتیمترمی رسد. ویلیامز(1931) ، روند جمع شدگی محل جفت رابصورت تفلس (exfoliation) توصیف نموده که تاحدزیادی حاصل رشداندومتردرزیرمحل اتصال است. بنابراین جمع شدگی ، یک روندساده جذب شدن بافتی نیست . تفلس بافتی شامل گسترش و رشد به پائین   اندومترازحاشیه ونیزرشد بافت اندومترازغدد واسترومای واقع درعمق دسیدوآبازالیس پس ازجدائی جفت می باشد.معتقدندکه تفلس محل جفتی ناشی ازریزش بافت انفارکته ونکروتیک سطحی وسپس بازسازی آن است.

هموراژپست پارتوم تاخیری :خونریزی پست پارتوم ثانویه طبق تعریف به خونریزی بین24 ساعت تا12 هفته پس اززایمان گفته می شود. تقریبا 1% زنان دچارخونریزی شدید ازرحم طی هفته 1تا2 بعدزایمان می شوند.اکثرمواردناشی ازجمع شدگی غیرنرمال محل جفت و گاهی نیزناشی ازاحتباس قطعات جفت می باشد.قطعه احتباس یافته معمولا دستخوش نکروزورسوب فیبرین شده وعملاممکن است ایجادپولیپ جفتی نماید.باجداشدن اسکارپولیپ ازاندومتر، هموراژناگهانی رخ می دهد.البته بیماری فون ویلبراند نیزازعلل هموراژتاخیری پست پارتوم است.

مدیریت :چون هموراژتاخیری درموارداندکی ناشی ازاحتباس جفتی است، توصیه به کورتاژنمی شود.وانگهی کورتاژدربرخی موارد سبب بدترشدن خونریزی بعلت کنده شدن محل اتصال جفت می شود.بنابراین دربیمارباثبات ، اگرحفره رحم درسونوگرافی خالی باشد، می توان اوکسی توسین ، ارگونوین ، متیل ارگونوین یا آنالوگ پروستاگلاندین تجویزنمود.درصورت شک به عفونت ، آنتی بیوتیک ضروری است.درصورت مشاهده لخته بزرگ درون رحم ، باسونوگرافی ، ساکشن کورتاژآرام توصیه می شود.درغیراینصورت کورتاژتنهازمانی توصیه شده که پس ازدرمان طبی ، خونریزی شدید هنوزادامه یافته یاعودکند.

درباره ی ایران مدلاین

IranMedline

باسلام مدیریت سایت ایران مدلاین با هدف دستیابی آسانتراطلاعات طبی/بهداشتی برای همگان ، بویژه پزشکان و پیراپزشکان ، اقدام به انتشاراین سایت نمود. سایت کنونی که بدنبال تغییرات کلی واساسی برمبنای توصیه ها و پیشنهادات شما عزیزان دستخوش دگرگونی وسیعی شد، حاصل ساعتها تلاش گروه طراحی ، نویسندگان، هنرمندان وپزشکان همکارسایت رابه شما جویندگان علم ودانش ارائه می دهد. معهذا بازهم درانتظار نظرات همه شما هستیم.هدف اصلی سایت، ارائه اطلاعا ت جامع علوم پزشکی و بهداشت و تمام شاخه های وابسته به آن می باشد.لذا استدعا داریم هرگونه کمبودی دراین زمینه رابه ما یادآوری نمائید.

متاسفانه سایت کاملی که تمامی اطلاعات موردنیازشما رادرزمینه علوم پزشکی و حرف وابسته فراهم نماید به زبان فارسی موجودیت نیافته بود، وجهت دستیابی به موضوعات مورد نظرلازم بود تمامی سایتهای فارسی /غیرفارسی راجستجو کنید تا شاید برحسب تصادف به اطلاعات موردنظرتان دسترسی بیابید.