هلیکوباکترپیلوری و بیماری ها ی معده

در . ارسال در بیماری های گوارشی

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

  
مهمترین عامل در ایجاد زخم و التهاب معده ،میکروب هلیکو باکترپیلوری میباشد. تنهامیکروبی که می تواند در محیط معده و در حضور شیره معده زندگی و رشد نماید هلیکوباکترپیلوری می باشد.

هلیکو باکتر پیلوری می تواند با استقرار در بخش آنتروم (بخش انتهایی معده با ماهیچه های ضخیم و قوی ) سبب عفونت طولانی مدت این ناحیه شود.

این باکتری با استفاده از غذا یا آب آلوده از راه دهان وارد معده شده , و در لایه مخاطی معده مستقر شده و توسط تاژک های برآمده, خود را در میان سلولهای لایه مخاطی جای میدهد و یا در صورت بروز زخم معده در ناحیه فاقد لایه مخاطی و در واقع بر روی سلولهای اپیتلیوم معده استقرار یافته و تاژک های خود را در آن ناحیه فرو می برد. سلولهای سیستم ایمنی به آسانی به علت موکوس ضخیم معده به این ناحیه نمیرسند.

در واقع هنگامیکه لایه موکوسی نازک شده و گلبولهای سفید وارد این ناحیه میشوند نمیتوانند از آن خارج شوند. به سبب درگیری سلولهای ایمنی با هلیکو باکتر آنتی بادی های موجود در خون ،یعنی  IgG و IgA، افزایش می یابند.التهاب لایه آستری معده که توسط هلیکوباکتر ایجاد میشود زمینه ساز بروز زخم یا حتی ایجاد سرطان معده می باشد.

علایم احتمالی حضور هلیکوباکترپیلوری
این علائم شاملندبر:سوء هاضمه ، سوزش سر دل ، نفخ ، حالت تهوع ، التهاب معده ، بروز زخم اثنی عشر،درد در ناحیه بالای شکم که یک ساعت یا بیشتر بعد از صرف غذا آشکار میشود. این علائم با مصرف آنتی اسید یا شیر و یا داروهای کاهنده اسیدیته معده کاهش می یابند.

درمان
در صورتیکه بعد از بیوپسی یا آندوسکوپی ازمعده،هیچگونه زخمی مشاهده نشد می توان درمان 14 روزه را با آنتی بیوتیک و داروهای آنتی اسید انجام داد. داروهای آنتی بیوتیک موردمصرف دراینرابطه شاملندبر:کلاریترومایسین ، تترا سایکلین ، مترونیدازول ، آموکسی سیلین

همراه آنتی بیوتیک می بایست از داروهایی همچون بیسموت و نیز داروهای کاهنده اسید معده معده مثل رانیتیدین ، سایمتدین ،فاموتیدین ، امپرازول ، پنتو پرازول یالانزو پرازول استفاده کرد.

عوارض دارویی

بیسموت : میتواند بطورگذرا سبب خاکستری شدن دهان و دندان و ایجاد یبوست و اسهال و سیاهرنگ شدن مدفوع شود.

آنتی بیوتیک :می تواند سبب بروز واکنش های آلرژیک و یا حتی مرگ شوند.

عوارض آنتی بیوتیک ها عبارتنداز:

کلاریترومایسین :سبب ایجاد مزه بد دهان می شود.

مترونیدازول :موجب ناراحتی معده ، اسهال ، عدم تعادل ، خارش ،طعم بد دهان میشود. این دارو نباید همراه با الکل مصرف شود چراکه منجربه سرخ شدگی ،سردرد وحالت تهوع خواهدشد.

همچنین مصرف مقادیرزیاد آنتی بیوتیک ، بعد از مدتی سبب آلودگی با کاندیدای (نوعی قارچ) می شود.

در هنگام درمان عفونت با هلیکوباکتر، باید توجه نمود که هلیکوباکتر به راحتی نسبت به کلاریترومایسین و مترونیدازول مقاوم میشود و نباید بعد از یک دوره درمانی ، برای ادامه درمان ازاین داروها استفاده شود.

در واقع بعد از دو هفته مصرف آنتی بیوتیک، لازم است تا 4 هفته از درمان اجتناب کرد.

درصورت باقی ماندن عفونت هلی کوباکترپس ازدرمان باآنتی بیوتیک،بایدمقاومت داروئی رابررسی کرد.

تستهای تشخیصی برای شناسائی عفونت :

شامل دوگروه تست می باشد:

الف ) تست های غیر مهاجم :

ü      تست تنفسی اوره (urea breath testing)

ü      تست آنتی ژنی مدفوع

ü      سرولوژی

ü      PCR

ü      تست بزاقی

ü      تست ادراری

ب ) تستهای مهاجم به بافت:

ü      تست بیوپسی اوره آز

ü      بافت شناسی

ü      نمونه برداری ازسطح سلول ها(سیتولوژی برسی)

ü      کشت باکتریایی و تستهای حساسیتی

  1. شرحی ازتست های غیرتهاجمی

تست تنفسی اوره (UBT= urea breath testing)
کافی است هلیکوباکترپیلوری [Hbp] تنها یکبار بطور مطمئن در موکوس پنهان شود. در چنین حالتی به وسیله آنزیم اوره آز با اسید معده مقابله می کند. بدینگونه:

C = O ( NH2)2 + H2 + 2H2O ---> HCO3 + 2NH4       

اساس تست UBT شناسایی هیدرولیز اوره توسط Hbp میباشد.

در واقع تست مذکور به دو صورت انجام میشود:

ü      تست رادیو اکتیو  14C

ü      تست بدون رادیو اکتیو 13C  بیکربنات اوره

هر دو تست طی 15 تا 20 دقیقه انجام شده و ازنظرهزینه وزمان،مشابه هستند.

تست رادیو اکتیو 14C به سبب ممنوعیت استفاده از آن در زنان باردار و کودکان در حال حاضر کم انجام می شود.

اما در تست بدون رادیواکتیو 13C بیکربنات اوره ماده مذکور به صورت خوراکی از راه دهان به بیمار داده می شود. این عمل در دو مرحله انجام می پذیرد به این معنا که 60 دقیقه بعد از دادن مرحله اول ماده به بیمار مرحله دوم ماده مذکور را به بیمار می دهیم. در این حال با بازدم بیمار و اندازه گیری CO2 و میزان اوره خروجی از وی می توان به حضور یا عدم حضور Hbp   پی برد.

آزمایش آنتی ژن مدفوع
جزء آزمایشهای ایمنی آنزیمی می باشد  که با توجه به بررسی مدفوع بیمار میتوان به حضور یا عدم حضور هلیکوباکترپی برد.استفاده از لانزوپرازول و بیسموت می تواند نتیجه غلط به ما بدهد. در واقع 4 تا 6 هفته بعد از اتمام دوره داروهای مذکور این آزمایش قابل انجام است. رانیتیدین بر روی جواب آزمایش بی تاثیر است. خونریزی معده و روده به سبب خون آلود بودن مدفوع باعث بروز جوابهای نادرست گردید.

تست بزاقی
حفره دهان به عنوان مخزن هلیکو باکتر می تواند مورد استفاده در تستها قرار بگیرد. در واقع به علت رفلکس محتویات معده به مری و سپس دهان هلیکوباکتر میتواند وارد دهان شود و همین امر سبب انتقال آن توسط ارتباط دهانی می گردد.

هلیکو باکتر موجود در بزاق و پلاک دندانی برای تست استفاده میشود. دقت این تست کمترازسایرین است.

تست ادراری
با سنجش آنزیمهای موجود در ادرار می توان به حضور یا عدم حضور هلیکوباکتر پی برد. حساسیت تست مذکور بین 82 تا 90 % بوده و به انجام آن توصیه ای نمیشود.

تست سرولوژی
توسط ELISA میتوان آنتی بادیهای IgA & IgG & IgM را اندازه گیری نمود و در صورت بالا بودن آنها احتمال حضور هلیکوباکتر رقم میخورد. نتایج تست سرم می تواند + یا - باشد. حساسیت تست بین 90 تا 100% است.

سرم در برخی از بیماران ،حتی سالها بعد از ریشه کنی هلیکوباکتر، + می باشد.

  1. شرحی ازتست های تهاجمی

تست بیوپسی اوره آز
دراین تست ،که بکمک آندوسکوپی انجام می شود،طی یک ساعت حضور یا عدم حضور هلیکوباکتر تعیین می شود.

در این روش، نمونه هابکمک نوار معرف با شاخص PH و یک لایه حاوی اوره بر روی آن،شناسائی می گردد.

بافت شناسی
با نمونه برداری و بررسی بافت معده میتوان به حضور هلیکوباکتر پی برد. در این آزمایش می توان التهاب معده را مشاهده نمود و یا در صورت لزوم وضعیت متاپلازی (نوعی تغییر غیر قابل برگشت بافت معده یا روده به بافت دیگر ) را بررسی نمود.

مشکلات موجود در بیوپسی عبارتند از :

تراکم هلیکوباکتر در نقاط مختلف معده متفاوت است و می تواند منجر به نمونه گیری غلط شود.

در صورتیکه بیماران داروهای ضدترشحی مصرف کرده باشند نتایج نادرستی به ما میدهد.


ارتباط هلیکوباکترپیلوری با سایر بیماری ها

هلیکوباکتر و زخم اثنی عشر
در73 % از بیماران مبتلا به زخم دوازدهه حضور هلیکوباکتر توسط تست بیوپسی اوره آز تایید شده و تنها در 23 % از بیماران مبتلا هلیکوباکتر گزارش نشده است. دیده اند که عفونت معده می تواندمستقیماسبب بروززخم اثنی عشرشود.

هلیکوباکتر و زخم معده
در اکثریت قریب به اتفاق زخم های معده میتوان هلیکوباکتر را دید. در واقع ضعف لایه مخاطی محافظت کننده معده توسط هلیکوباکتر میتواند زمینه ساز بروز زخم معده محسوب شود. البته مصرف داروهای غیر استروئیدی غیرالتهابی موجب عدم تشخیص هلیکوباکتر و پنهان شدن آن  میگردد. برای شناخت دقیق عامل ایجاد کننده زخم معده می بایست بیوپسی کاملی از مخاط معده تا زخم مذکور در یک محل معین صورت پذیرد. بیوپسی در هنگام خونریزی معده ،به سختی امکان پذیراست.

تست بیوپسی اوره آز عموما در چنین مواردی استفاده می شود با این حال استفاده از داروهای ضد زخم میتواند با این تست تداخل داشته باشد.

در کسانی که سابقا مبتلا به زخم معده بوده اند استفاده از آندوسکوپی یا رادیولوژی و در کنار آنها تست سرولوژی برای شناخت هلیکوباکترالزامی است.

زخمهای معده در 60 تا 80 % موارد آلودگی به هلیکوباکتر قابل مشاهده اند.

هلیکوباکتر و سرطان
دیده اند که سرطان معده باعفونت هلیکوباکترپیلوری ارتباط دارد. البته هرکس مبتلا به هلیکوباکتر بود لزوما به سرطان معده دچار نمی شود اماعدم درمان هلیکوباکتر،زمینه رابرای سرطان معده فراهم می سازد.نژادهای زرد پوست ساکن چین و ژاپن جزء نژادهای مستعد به سرطان معده شناخته شده اند

 

hpilori.

درباره ی ایران مدلاین

IranMedline

باسلام مدیریت سایت ایران مدلاین با هدف دستیابی آسانتراطلاعات طبی/بهداشتی برای همگان ، بویژه پزشکان و پیراپزشکان ، اقدام به انتشاراین سایت نمود. سایت کنونی که بدنبال تغییرات کلی واساسی برمبنای توصیه ها و پیشنهادات شما عزیزان دستخوش دگرگونی وسیعی شد، حاصل ساعتها تلاش گروه طراحی ، نویسندگان، هنرمندان وپزشکان همکارسایت رابه شما جویندگان علم ودانش ارائه می دهد. معهذا بازهم درانتظار نظرات همه شما هستیم.هدف اصلی سایت، ارائه اطلاعا ت جامع علوم پزشکی و بهداشت و تمام شاخه های وابسته به آن می باشد.لذا استدعا داریم هرگونه کمبودی دراین زمینه رابه ما یادآوری نمائید.

متاسفانه سایت کاملی که تمامی اطلاعات موردنیازشما رادرزمینه علوم پزشکی و حرف وابسته فراهم نماید به زبان فارسی موجودیت نیافته بود، وجهت دستیابی به موضوعات مورد نظرلازم بود تمامی سایتهای فارسی /غیرفارسی راجستجو کنید تا شاید برحسب تصادف به اطلاعات موردنظرتان دسترسی بیابید.